Құрметті біздің порталымыздың келушілері, осы ресурстың әзірленуде екендігі туралы сізді хабардар етеміз.

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің Ресми Интернет-ресурс


«Архив-2025» бағдарламасы басталды

«Архив-2025» бағдарламасы басталды

2019 жылдың маусым айында Р.Б. Сүлейменов ат. Шығыстану институты мен Ш.Ш. Уәлиханов ат. Тарих және этнология институты ғалымдары, сонымен қатар Қазақстанның бірқатар архивтерінің қызметкерлерінің тартылған «Архив-2025»

Президенттік бағдарламасы іске қосылды. Археографиялық экспедициялардың бірі Омбы облысының тарихи архивінде өз жұмысын аяқтады, ол жерде XVIII–ХХ ғғ. басындағы Қазақстанның тарихы мен мәдениеті туралы құнды құжаттар жинақталған.

Оған Ш.Ш. Уәлиханов ат. Тарих және этнология институтының директоры, т.ғ.д., профессор З.Е. Қабылдинов жетекшілік етті. Институт қызметкерлері XVIII ғасырдың екінші жартысындағы Абылай, Уали және Бөкей хандар мен Сұлтанмамет, Орыс, Әбілфейз, Жанқожа сұлтандар тұлғаларына қатысты таптырмайтын, ерекше құпия, жақында ғана құпиялық грифі алынған құжаттарды алды.

Қазақстандықтардың башқұрттар, қалмақтар, қытайлар, сондай-ақ Орта Азия мемлекеттерімен қарым-қатынасына қатысты құжаттар көшірілді. Ертістің оң жағалауына қазақтардың өтуі, ресейлік тұтқындарды қайтару және Орта Ертіс өңіріндегі жылқы ұрлығы мәселесіне қатысты түсініспеушіліктерді шешу, қазақ даласы арқылы өтетін сауда-саттық керуендерін қорғау мәселесі бойынша архивтегі деректер көздері ерекше қызығушылық тудырды.

Археографиялық экспедицияның нәтижесінде ең құнды ақпараттардың шамамен 3,5 мың нұсқасы алынды, олардың басым бөлігі «аса құнды» санатына жатады және зерттеушілерге іс жүзінде қолжетімді емес еді.

Экспедицияның жетістігі негізінен Ш.Ш. Уәлиханов ат. Тарих және этнология институты мен Омбы облысының тарихи архиві арасындағы ынтымақтастық туралы меморандумның тұжырымымен алдын-ала анықталған болатын. Осы сапары барысында Омбы қаласының Жергілікті тарихи музейі мен А.С. Пушкин ат.

Облыстық кітапханасымен ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды, ол жерде тек сирек кездесетін кітаптар ғана емес, сонымен қатар өлкенің мұрағат материалдары жинақталған.

Атап айтқанда, соңғы қазақ ханы Кенесары Қасымовтың тапаншасы жергілікті музейде сақталған. Қазіргі уақытта ғалымдар алынған материалдарды ғылыми өңдеуді және оларды кейінгі кең ғылыми айналымға енгізу міндеттерін жүзеге асыруда.

Тізіміне оралу